Udar mózgu – rozpoznaj objawy i działaj szybko. Poznaj zasadę FAST
Udar mózgu może pojawić się nagle i w ciągu kilku minut doprowadzić do poważnych zaburzeń. Szybkie rozpoznanie objawów i wezwanie pomocy ma ogromne znaczenie. Jak rozpoznać udar? Pomaga prosta zasada FAST.
Czym jest udar mózgu?
Udar mózgu to nagłe zaburzenie funkcjonowania mózgu spowodowane problemem z dopływem krwi do jego części. Najczęściej dochodzi do zamknięcia naczynia krwionośnego, czyli udaru niedokrwiennego. Rzadziej przyczyną jest pęknięcie naczynia i krwawienie w obrębie mózgu, czyli udar krwotoczny.
Niezależnie od rodzaju udaru liczy się czas. Im szybciej osoba z podejrzeniem udaru otrzyma pomoc medyczną, tym większe są możliwości zastosowania odpowiedniego leczenia.
Jak rozpoznać udar? Zapamiętaj FAST
Prosta zasada FAST pomaga szybko zwrócić uwagę na najczęstsze objawy udaru:
F – Face (twarz)
Poproś osobę o uśmiech. Czy jeden kącik ust opada? Czy twarz stała się asymetryczna?
A – Arms (ręce)
Poproś o uniesienie obu rąk. Czy jedna ręka jest wyraźnie słabsza, opada albo osoba nie może jej utrzymać?
S – Speech (mowa)
Czy mowa stała się niewyraźna? Czy osoba ma trudności z wypowiedzeniem słów, znalezieniem właściwego słowa lub zrozumieniem wypowiedzi?
T – Time (czas)
Jeśli pojawił się choć jeden z tych objawów, nie czekaj. Dzwoń pod 112.
Objawy udaru mogą być różne
Udar nie zawsze wygląda dokładnie tak samo. Oprócz objawów związanych z twarzą, ręką i mową mogą pojawić się również:
- nagłe zaburzenia widzenia,
- problemy z chodzeniem i utrzymaniem równowagi,
- silne zawroty głowy,
- nagłe drętwienie lub osłabienie jednej strony ciała,
- nagły, bardzo silny ból głowy,
- zaburzenia świadomości.
Ważne: objawy mogą pojawić się również po przebudzeniu. Jeśli ktoś budzi się z nagłym osłabieniem ręki, asymetrią twarzy czy zaburzeniami mowy, również należy natychmiast wezwać pomoc.
Udar może dotknąć również młodych osób
Udar kojarzy się przede wszystkim z osobami starszymi, ale może wystąpić również u osób młodych.
Ciekawym przykładem jest aktorka Emilia Clarke, znana m.in. z serialu „Gra o tron”. W wieku 24 lat przeszła krwotok podpajęczynówkowy związany z pęknięciem tętniaka mózgu, czyli rodzaj udaru krwotocznego. Po zdarzeniu doświadczyła m.in. afazji.
Jej historia pokazuje również, że skutki incydentów naczyniowych mózgu mogą dotyczyć nie tylko poruszania się, ale także mowy i komunikacji.
Dlaczego czas jest tak ważny?
W przypadku udaru każda minuta może mieć znaczenie. Podczas trwania nieleczonego udaru dochodzi do uszkadzania kolejnych komórek mózgowych. Dlatego nie należy czekać, aż objawy „same przejdą”.
Nie próbuj również samodzielnie diagnozować sytuacji ani czekać na wizytę u lekarza.
Podejrzewasz udar? Dzwoń pod 112.
Zapamiętaj:
TWARZ → RĘKA → MOWA → CZAS
Szybkie rozpoznanie objawów może pomóc w szybkim rozpoczęciu leczenia.
